Najstarszy stos kremacyjny Afryki. Unikatowy zabytek łowców-zbieraczy z epoki kamienia

7 stycznia 2026, 10:43

Przed około 9500 laty u stóp góry Hora w północnym Malawi społeczność łowców-zbieraczy skremowała zmarłą kobietę. To najstarsza kremacja w Afryce, najstarszy na świecie stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej osoby oraz jedna z niewielu takich struktur wiązanych ze społecznościami łowiecko-zbierackimi. O ile bowiem znaleziono znacznie starsze szczątki skremowanych ludzi, pochodzące nawet sprzed 40 000 lat, to pierwsze stosy kremacyjne – struktury zbudowane specjalnie na potrzeby pochówku ciałopalnego – pojawiają się w zapisie archeologicznym dopiero 30 000 lat później.



Bez gleju nie byłoby plastyczności mózgu

30 grudnia 2011, 09:54

Komórki gleju pełnią wiele różnych funkcji, m.in. stanowią zrąb dla neuronów mózgu, chronią je, odżywiają czy współtworzą barierę krew-mózg. Teraz okazało się, że nie są zwykłym klejem (ich nazwa pochodzi od gr. glia - klej), ale w znacznym stopniu odpowiadają za plastyczność mózgu. Wpływają na działanie synaps i w ten sposób pomagają segregować informacje potrzebne do uczenia.


Księżycowe obserwacje planet

7 kwietnia 2009, 10:28

Obserwując księżyce możemy dowiedzieć się sporo o powierzchni planet, które okrążają. Tak przynajmniej uważa Sally Langford, astrofizyk z University of Melbourne.


Synestetyków i autyków łączy podwyższona wrażliwość zmysłowa

8 marca 2017, 13:36

Mimo oczywistych różnic w zakresie zdolności komunikacyjnych i społecznych, autycy i synestetycy prezentują podobną podwyższoną wrażliwość zmysłową.


Wymaz z nosa pozwoli na wczesną diagnostykę choroby Alzheimera?

19 marca 2026, 08:51

Choroba Alzheimera dotyka milionów ludzi na całym świecie, ale jej diagnostyka na najwcześniejszych etapach – kiedy leczenie daje najlepsze rezultaty – jest niezwykle trudna. Być może uda się to zmienić dzięki odkryciu dokonanemu przez naukowców z Duke University Health System (Duke Health). Zauważyli oni, że pobierając wymaz z nosa można pobrać próbki z wczesnymi zmianami biologicznymi powiązanymi z alzheimerem. Próbki te są dostępne jeszcze zanim pojawią się pierwsze problemy z myśleniem czy pamięcią.


Szukał pantery, znalazł małpę

20 stycznia 2012, 15:44

Doktorant Brent Loken z kanadyjskiego Simon Fraser University wybrał się wraz z grupą uczonych na Borneo w nadziei, że uda mu się sfilmować panterę mglistą. Jednak ustawione przezeń kamery zarejestrowały zwierzę, którego nikt się nie spodziewał - langura z gatunku Hosei canicrus


Diament jak krzem

4 maja 2009, 16:00

Profesor Marshall Stoneham z Londyńskiego Centrum Nanotechnologii na University College London twierdzi, że znalazł idealny materiał dla komputerów kwantowych. Jest nim diament, który ma być dla maszyn przyszłości tym, czym dla obecnych komputerów jest krzem


„Mini mózgi” obwodowego układu nerwowego pozwolą lepiej leczyć ból?

5 kwietnia 2017, 10:22

Ludzki obwodowy układ nerwowy może być zdolny do interpretowania środowiska i modulowania bólu, uważają neurolodzy, którzy badali, jak gryzonie reagują na stymulację. Obecnie uznawana teoria mówi, że jedynie centralny układ nerwowy – mózg i rdzeń kręgowy – są w stanie interpretować i analizować takie odczucia jak ból czy gorąco


Koniec z downcyklingiem plastiku? Japończycy znaleźli sposób na kolorowe odpady

7 lipca 2026, 12:13

Jednym z najpoważniejszych problemów recyklingu tworzyw sztucznych są barwniki. To właśnie one, dodawane po to, by plastik ładnie wyglądał, sprawiają, że większość kolorowych odpadów plastikowych kończy jako szary lub czarny granulat. Mamy w tym przypadku do czynienia z downcyklingiem, procesem, w wyniku którego po recyklingu otrzymujemy produkt niskiej jakości. To poważny problem, gdyż oznacza, że i tak musimy produkować nowy plastik, gdyż to, co otrzymaliśmy po downcyklingu nie nadaje się do wielu zastosowań. Zespół japońskich naukowców z Osaka Metropolitan University oraz firmy Fuji Pigment postanowił rozwiązać ten problem.


Rosjanie dotarli do Jeziora Wostok?

6 lutego 2012, 17:39

Rosjanie prawdopodobnie dowiercili się do Jeziora Wostok, największego z jezior znajdujących się pod lodem Antarktydy. Na nic zdały się apele ekologów i prośby ze strony USA czy Wielkiej Brytanii, by z wierceniami wstrzymać się do czasu opracowania technik gwarantujących, że woda w zbiorniku nie zostanie zanieczyszczona.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy